بررسی و تبیین رابطه بین تحول فرهنگ سازمانی بر اساس مدل دنیسون و کارآفرینی در ‏سازمان‌های تحقیق و توسعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 رئیس پژوهش و فناوری گاز یزد ، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده کسب و کار و اقتصاد؛ دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران؛

3 مدیر تدارکات، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

10.22034/jsqm.2020.242992.1221

چکیده

ترویج و اشاعه فرهنگ حامی کارآفرینی، به‌عنوان عاملی زمینه ساز، برای تمامی جوامع و سازمان های امروزی دارای اهمیت ‏و ضرورت ویژه ای است. این واقعیت که تغییرات فرهنگی خاص در هر جامعه و سازمانی رخ می‌دهد و این تغییرات در ‏رفتار اجتماعی و در نتیجه تصمیمات اقتصادی جامعه شکل می‌گیرد؛ این پرسش را مطرح می کند که آیا تغییر فرهنگی ‏بر عملکرد کارآفرینی تاثیر می‌گذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مولفه‌های فرهنگ بر کارآفرینی در پژوهشگاه ‏صنعت نفت، انجام شده است. متغیرهای فرهنگ و ابعاد آن به‌عنوان متغیرهای مستقل و متغیر کارآفرینی به‌عنوان متغیر ‏وابسته در نظر گرفته شده است. تحقیق حاضر از لحاظ هدف از نوع کاربردی و از نظر روش از نوع توصیفی از شاخه ‏همبستگی و مبتنی بر مدلسازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری تحقیق در برگیرنده کارکنان شاغل در پژوهشگاه ‏صنعت نفت می باشد؛ ابزار اصلی گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‎ ‎استاندارد‎ ‎دنیسون‎ ‎برای‎ ‎سنجش‎ ‎بعد‎ ‎فرهنگ‎ ‎سازمانی‎ ‎و ‏همچنین‎ ‎پرسشنامه‎ ‎استاندارد کوین و اسلوین‎ ‎برای‎ ‎سنجش‎ ‎بعد‎ ‎کارآفرینی سازمانی می باشد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد ‏که رابطه مثبتی بین مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی (درگیر شدن در کار، سازگاری، انطباق‌پذیری و ماموریت) با کارآفرینی و ‏همچنین، بین فرهنگ سازمانی با کارآفرینی وجود دارد. بنایراین مدیران پژوهشگاه با توسعه مشارکت‎ ‎و‎ ‎کار‎ ‎گروهی، با ‏ایجاد چشم‎ ‎اندازی‎ ‎قوی‎ ‎برای‎ ‎سازمان و توافق‎ ‎کامل‎ ‎و‎ ‎گسترده‌ای‎ ‎در‎ ‎مورد‎ ‎اهداف‎ ‎و‎ ‎رسالت‎ ‎سازمان می‌توانند‎ ‎در جهت‎ ‎سوق‎ ‎دادن‎ ‎افراد‎ ‎به سمت‎ ‎فعالیت‌های‎ ‎کارآفرینانه‎ ‎استفاده‎ ‎کنند.‏

کلیدواژه‌ها


بیگلری، نسرین؛ پارسااصل، مرضیه؛ بحرالعلوم، حسن. (۱۳۹۶). بررسی ارتباط فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش با کارآفرینی سازمانی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان خراسان رضوی، نشریه مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، ۴(۴)، ۹۱-۱۰۰.
دانایی فرد، حسن؛ پناهی، بلال. (۱۳۸۹). تحلیل نگرش‌های شغلی کارکنان سازمان‌های دولتی، تبیین جو سکوت سازمانی و رفتار سکوت سازمانی، پژوهش نامه مدیریت تحول، ۲(۱)، 1-19.
رجب پور، ابراهیم. (1397). بررسی روابط بین فرهنگ سازمانی، سکوت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی (مورد مطالعه: پژوهشگاه صنعت نفت). فصلنامه مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت. 9(36)، 189-211.
رجب پور، ابراهیم؛ ایجازی، محمد حمید. (1396). رابطه بین فرهنگ، کارآفرینی و عملکرد در سازمان‌های پژوهش فناوری  (مورد مطالعه: پژوهشگاه صنعت نفت). مدیریت فرهنگی، 10(31)، 15-27.
قلعه‌ای، علیرضا؛ مهاجران، بهناز؛ اشرفی سلیم کندی، فرشید. (۱۳۹۸). بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی و کارآفرینی سازمانی با نقش میانجی عوامل فردی و شغلی. فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، ۱۰(۳)، ۲۷۱-۲۹۴.
کلانتری، خلیل. ( 1387). مدل سازی معادلات ساختاری در تحقیقات اجتماعی - اقتصادی. نشر فرهنگ صبا.
عبدالمنافی، سعید؛ سلیمانی، مریم؛ جهاندیده، فرهاد. (۱۳۹۸). بررسی رابطه کارآفرینی سازمانی و فرهنگ: نیروهای تسهیل کننده اقتصاد مقاومتی، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ۱۳(۴۷)، ۸۷-۱۰۶.
مبینی دهکردی، علی. رضازاده، آرش. دهقان نجم آبادی، عامر. دهقان نجم آبادی، منصور. (1391). تأثیر فرهنگ سازمانی بر گرایش کارآفرینانه سازمان. فصلنامهتوسعهکارآفرینی، 5(2)، 47-66.
مظفری، محمدمهدی؛ بهداد، مریم. (۱۳۹۸). چارچوبی مفهومی جهت درک رابطه تعاملی میان مدیریت منابع انسانی، فرهنگ سازمانی و کارآفرینی سازمانی، فصلنامه مدیریت استاندارد و کیفیت، ۹(۲)، ۱۹-۳۱.
نقدی، اعتبار؛ بابایی سیاهکلرودی، سیروس؛ علیپور، وحیده؛ مطلایی، فرهاد. (۱۳۹۶). بررسی و تبیین رابطه بین فرهنگ سازمانی بر اساس مدل هافستد و ابعاد کارآفرینی سازمانی، فصلنامه مدیریت بازرگانی، ۹(۳۲)، ۳۹۵-۴۱۴.Altinay, L., & Wang, C. L. (2011). The influence of an
entrepreneur's socio‐cultural characteristics on the entrepreneurial orientation of small firms. Journal of Small Business and Enterprise Development.
Boukamcha, F. (2019). The effect of transformational leadership on corporate entrepreneurship in Tunisian SMEs. Leadership & Organization Development Journal.
Castrogiovanni, G. J., Urbano, D., & Loras, J. (2011). Linking corporate entrepreneurship and human resource management in SMEs. International Journal of Manpower, 32(1), 34-47.
Chebbi, H., Yahiaoui, D., Sellami, M., Papasolomou, I., & Melanthiou, Y. (2019). Focusing on internal stakeholders to enable the implementation of organizational change towards corporate entrepreneurship: A case study from France. Journal of Business Research.
Canestrino, R., Ćwiklicki, M., Magliocca, P., & Pawełek, B. (2020). Understanding social entrepreneurship: A cultural perspective in business research. Journal of Business Research, 110, 132-143.
Codrina Conţiu, L. (2008). The importance of individualism vs. collectivism in organizational entrepreneurship. National and Regional Economics VII, Technical University of Kosice, Herlany, Slovacia, 1-3.
Covin, J. G., & Slevin, D. P. (1989). Strategic management of small firms in hostile and benign environments. Strategic management journal, 10(1), 75-87.
Denison, D. R., Haaland, S., & Goelzer, P. (2000). Corporate culture and organizational effectiveness: is Asia different from the rest of the world?. Organizational dynamics, 33(1), 98-109.
Doepke, M., & Zilibotti, F. (2014). Culture, entrepreneurship, and growth. In Handbook of economic growth (Vol. 2, pp. 1-48). Elsevie
Flynn, F. J., & Chatman, J. A. (2001). Strong cultures and innovation: Oxymoron or opportunity. International handbook of organizational culture and climate, 263-87.
Gregory, B. T., Harris, S. G., Armenakis, A. A., & Shook, C. L. (2009). Organizational culture and effectiveness: A study of values, attitudes, and organizational outcomes. Journal of business research, 62(7), 673-679.
Gillespie, M. A., Denison, D. R., Haaland, S., Smerek, R., & Neale, W. S. (2008). Linking organizational culture and customer satisfaction: Results from two companies in different industries. European Journal of work and organizational psychology, 17(1), 112-132.
Guth, W. D., & Ginsberg, A. (1990). Guest editors' introduction: Corporate entrepreneurship. Strategic management journal, 5-15.
Harrison, T., & Bazzy, J. D. (2017). Aligning organizational culture and strategic human resource management. Journal of Management Development.
Hofstede, G. (1997). Cultures and organizations: Software of the mind; McGraw-Hill.
Huse, M., Neubaum, D. O., & Gabrielsson, J. (2005). Corporate innovation and competitive environment. The International Entrepreneurship and Management Journal, 1(3), 313-333.
Kathuria, R., & Joshi, M. P. (2007). Environmental influences on corporate entrepreneurship: executive perspectives on the internet. International Entrepreneurship and Management Journal, 3(2), 127-144.
Kostis, P. C., Kafka, K. I., & Petrakis, P. E. (2018). Cultural change and innovation performance. Journal of Business Research, 88, 306-313.
Kuratko, D. F., Ireland, R. D., & Hornsby, J. S. (2001). Improving firm performance through entrepreneurial actions: Acordia's corporate entrepreneurship strategy. Academy of Management Perspectives, 15(4), 60-71.
Leal-Rodríguez, A. L., Ariza-Montes, J. A., Roldán, J. L., & Leal-Millán, A. G. (2014). Absorptive capacity, innovation and cultural barriers: A conditional mediation model. Journal of Business Research, 67(5), 763-768.
Martins, E. C., & Terblanche, F. (2003). Building organisational culture that stimulates creativity and innovation. European journal of innovation management. 6(1), 64-74.
Miller, D. (1983). The correlates of entrepreneurship in three types of firms. Management science, 29(7), 770-791.
Naranjo‐Valencia, J. C., Jiménez‐Jiménez, D., & Sanz‐Valle, R. (2011). Innovation or imitation? The role of organizational culture. Management decision. 49(1), 55-72.
Oreg, S., Bartunek, J. M., Lee, G., & Do, B. (2018). An affect-based model of recipients’ responses to organizational change events. Academy of Management Review, 43(1), 65-86.
Petrakis, P. E., & Kostis, P. C. (2014). Medium term effects of culture, transactions and institutions on opportunity entrepreneurship. Journal of Innovation and Entrepreneurship, 3(1), 11.
Petrakis, P. E., Kostis, P. C., & Kafka, I. K., (2016). Secular stagnation, faltering innovation, and high uncertainty: New-era entrepreneurship appraisal using knowledge-based thinking. Journal of Business Research, 69(5), 1909–1913.
Petrakis, P. E., Kostis, P. C., & Valsamis, D. G., (2015). Innovation and competitiveness: Culture as a long-term strategic instrument during the European great recession. Journal of Business Research, 68(7), 1436–1438.[a1][E2]
Pizarro Moreno, I., Real, J. C., & Dolores de la Rosa, M. (2011). Human capital activity and entrepreneurial culture in innovation. Cuadernos de Economía y Dirección de la Empresa, 14(3), 139-150.
Schermerhorn, J. R., Hunt, J., Osborn, R., & Passmore, J. (2006). Organizational Behaviour. Langara College.
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (Vol. 2). John Wiley & Sons.
 Shafique, I., & Kalyar, M. N. (2018). Linking transformational leadership, absorptive capacity, and corporate entrepreneurship. Administrative Sciences, 8(2), 9.
Turró, A., Urbano, D., & Peris-Ortiz, M. (2014). Culture and innovation: The moderating effect of cultural values on corporate entrepreneurship. Technological Forecasting and Social Change, 88, 360-369.
Upadhyay, P., & Kumar, A. (2020). The intermediating role of organizational culture and internal analytical knowledge between the capability of big data analytics and a firm’s performance. International Journal of Information Management, 102100.
Wang, Z. M., & Wang, S. (2008). Modelling regional HRM strategies in China: an entrepreneurship perspective. The International Journal of Human Resource Management, 19(5), 945-963.
Westwood, R., & Low, D. R. (2003). The multicultural muse: Culture, creativity and innovation. International journal of cross cultural management, 3(2), 235-259.
Yunis, M., Tarhini, A., & Kassar, A. (2018). The role of ICT and innovation in enhancing organizational performance: The catalysing effect of corporate entrepreneurship. Journal of Business Research, 88, 344-356.
Zahra, S. A., Hayton, J. C., & Salvato, C. (2004). Entrepreneurship in family vs. non–family firms: A resource–based analysis of the effect of organizational culture. Entrepreneurship theory and Practice, 28(4), 363-381.
Zheng, W., Yang, B., & McLean, G. N. (2010). Linking organizational culture, structure, strategy, and organizational effectiveness: Mediating role of knowledge management. Journal of Business research, 63(7), 763-771.
دوره 10، شماره 2
شهریور 1399
صفحه 1-18
  • تاریخ دریافت: 18 مرداد 1399
  • تاریخ بازنگری: 10 آذر 1399
  • تاریخ پذیرش: 23 آذر 1399
  • تاریخ اولین انتشار: 23 آذر 1399