مروری بر روش‌های استاندارد ترکش‌گیری استاتیکی گلوله‌های شدیدالانفجار توپخانه‌‌ای

نوع مقاله: علمی ترویجی

نویسنده

کارشناس ارشد علوم و فناوری نانو، گرایش نانوشیمی، دانشگاه علم‌و‌صنعت ایران

چکیده

بهبود ترکش‌زایی گلوله‌های شدیدالانفجار توپخانه‌ای یک ضرورت عملیاتی است که در روند طراحی و توسعه‌ی مهمات، با تکیه‌بر رویه‌های استاندارد، امکان‌پذیر خواهد بود. به‌کارگیری روش‌های استاندارد در ترکش‌گیری این گلوله‌ها، علاوه‌بر تکرارپذیری و قابلیت اتکا به داده‌های کسب‌شده، اطمینان مصرف‌کننده به محصولات دفاعی را در پی خواهد داشت. ترکش‌‌گیری گلوله‌های شدیدالانفجار با دو رویه‌ی استاتیکی یا دینامیکی صورت می‌گیرد. در رویه‌ی استاتیکی، گلوله ثابت بوده و در رویه‌ی دینامیکی، گلوله تحت یک سرعت اولیه قرار می‌گیرد. با توجه به پایین بودن هزینه‌ی روش‌های ترکش‌گیری استاتیکی در مقایسه با روش‌های دینامیکی، در این مقاله، روش‌های ترکش‌گیری استاتیکی، موردبررسی قرارگرفته است. در روش‌های استاتیکی، مؤلفه‌هایی نظیر سرعت، انرژی، دانسیته‌ی توزیع، کارایی، ابعاد و وزن ترکش‌های ایجادشده قابل‌دستیابی هستند. از مهم‌ترین روش‌های استاتیکی می‌توان به ترکش مؤثر، ترکش‌گیری در گودال و ترکش‌گیری زیر آب اشاره نمود. برای تعیین انرژی ترکش‌ها با استفاده از روش ترکش مؤثر، گلوله در مرکز یک نیم‌دایره و در فاصله‌ی معینی از صفحات فلزی، منفجر شده و سوراخ‌های ایجادشده روی صفحات، شمارش و به‌عنوان ترکش مؤثر، ثبت می‌شود. در روش ترکش‌گیری در گودال، گلوله‌ی مستقر در جعبه، درون یک گودال بتون‌آرمه‌ی مخصوص ترکش‌گیری قرارگرفته و روی آن شن ریخته شده و پس از انفجار گلوله، تر‌کش‌های حاصل از آن، جداسازی و در گروه‌های وزنی معین، دسته‌بندی می‌شوند. در روش ترکش‌گیری زیر آب، گلوله در یک کیسه‌ی PVC پرشده از هوا، با قطر پنج برابر کالیبر گلوله قرار گرفته و در یک حوضچه‌ی مناسب، منفجر و ترکش‌های حاصل از انفجار جمع‌آوری می‌شود.

کلیدواژه‌ها