تاثیر معیارهای توانمندساز مدل ملی کیفیت بر عملکرد سازمان‌ها. مطالعه موردی: سازمانهای شرکت کننده در جایزه ملی کیفیت ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد/ دانشکده صنایع/ دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی/ تهران

3 دانشجوی کارشناسی / دانشکده صنایع/ دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی/ تهران

چکیده

کیفیت فراگیر محصول، زمینه‌ ساز جلب رضایت مشتریان و عامل پایه در حصول رضایت سایر ذینفعان یک سازمان برای رقابت-پذیری و دستیابی به موفقیت پایدار و اساساً در زمره مسائل زیربنایی کشور است. بنابراین در دنیای رقابتی امروز باید خود را با سازو کارهای رقابت‌پذیری در حال و آینده تجهیز نماییم و اصول نوین مدیریت و قواعد حضور در بازارهای جهانی را بیاموزیم و به اجرا درآوریم. جایزه ملی کیفیت ایران در وقع ابزاری است برای اندازه گیری این معیارها و در کنار آن وسیله‌ای برای ایجاد رقابت سالم و علمی در میان سازمان‌ها اعم از دولتی و خصوصی، تولیدی و خدماتی. هدف از انجام این پژوهش بررسی تاثیر معیارهای توانمندساز بر معیارهای نتایج مدل ملی کیفیت است. برای این منظور امتیازات کسب شده توسط 45 سازمان شرکت‌کننده در جایزه ملی کیفیت ایران از سال 1387 تا 1397 مورد بررسی قرار گرفته‌اند. بدین جهت از روش تحلیل مسیر استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که ارتباط معناداری میان عوامل و همچنین عوامل با نتایج کلیدی وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل مسیر نیز مدل ساختاری تحقیق را تایید می‌کند. تحلیل مسیر بیان می‌کند که با توجه به تاثیر عوامل بر یکدیگر میزان تاثیر معیارها به ترتیب زیر اولویت‌بندی می‌شوند: کارکنان، رهبری، منابع، فرایندها، نتایج مشتریان، محیط‌زیست و در نهایت نتایج کلیدی عملکرد.

کلیدواژه‌ها


بغدادی، م. (1394)، بررسی آثار بهبود فرایندها و ابزارهای مدیریت تکنولوژی بر بهبود نتایج کلیدی عملکرد سازمان‌های ایرانی. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد.
صفایی، ن، بغدادی، م، باقری، ز. (1394)، تأثیر اجرای مدیریت نوآوری و مدیریت دانش بر نتایج کلیدی عملکرد سازمان‌های ایرانی. دوازدهمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی صنایع.
قمری، م. نصیری‌پور، ا. کریمی، ا. (1389)، نتایج خود‌ارزیابی بر‌اساس مدل جایزه‌ی ملی کیفیت ایران در بیمارستان مرکزی صنعت نفت. نشریه‌ی مدیریت سلامت. 13 (39).
همایونفر، م. (1384)، منابع انسانی در جایزه‌ی ملی بهره‌وری و تعالی سازمانی، دومین کنفرانس توسعه‌ی منابع انسانی. تهران. سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران.
مجدی، ع. صیفوری طغرلالجردی، ب، حسنی درمیان، غ. (1397)، فراتحلیل عوامل مؤثر بر تعالی سازمانی بر‌اساس مدل EFQM (با استفاده از نرم‌افزار CMA.2)، فصل‌نامه‌ی علمی-‌ترویجی مدیریت استاندارد و کیفیت، ‌دوره‌ی 8، زمستان، شماره‌ی پیاپی 30، صص 18-27.

ARTURO CALVO-MORA, ANTONIO LEAL & JOSE´ L. ROLDA´ N.(2005) Relationships between the EFQM Model Criteria: a Study in Spanish Universities. Total Quality Management
Vol. 16, No. 6, 741-770.
AsghariZade, E. Safari,H. Abdollahi,B. Ghasemi.R (2011). Canonical correlation analysis between enablers and results in EFQM model; a case study in Tavanir company in Iran. European Journal of Social Sciences-Volume 21, Number 3.
Azar,A. Khadivar,A. (1393). The use of multivariate statistical analysis in management. Negahe danesh publication.
K.Eskildsen,J. Kristensen,K. Jorn Juhl, H. (2001) The criterion weights of the EFQM excellence model. International Journal of Quality & Reliability Management. Vol. 18 Iss 8 pp. 783-795.

Bou-Llusar, J. C; Escrig-Tena, A. B.; Roca-Puig, V. and Beltra_n-Marti_n, I. (2005).”To what extent do enablers explain results in the EFQM excellence model? “, International Journal of Quality and Reliability Management, Vol. 22; No. 4, pp. 337-353.
Grigg,N. Mann, R. (2008). Promoting excellence: An international study into creating awareness of business excellence models, The TQM Journal, 20(3),233-248.
Hashemy,H. Yousefi,M. Soodi,S. Omidi,B. Explaining human resource empowerment pattern and organizational excellence among employees of emergency of Guilan’s University Hospitals. 3rd International Conference on New Challenges in Management and Organization: Organization and Leadership, 2 May 2016, Dubai, UAE.
Harrington, H.J. (2000) , Business Process Improvement: The Breakthrough Strategy for Total Quality, Productivity, and Competitiveness, Mc Graw-Hill Inc., New York.
Iñaki,H. Marimon,F. Casadesús,M.(2012) An empirical study of the relationships within the categories of the EFQM model. Total Quality Management .Vol. 23, No. 5.
Javadin, R. & Moshfegh, M. (2008). Investigating the effect of performance evaluation on performance improvement of Imam Sadegh University. Journal of Management Thoughts, 2, 95-132.
Jankel, R. (2014). The role of innovation in the assessment of the excellence of enterprise subjects. Social & behavioral science .25. 545-549. Miran, Y. Empowerment in the modern era. Journal of Management Knowledge. 2.11-27.
K.Eskildsen,J. Kristensen,K. Jorn Juhl,H. (2002). Trends in EFQM criterion weights; The case of Denmark 1998-2001. Measuring Business Excellence, Vol. 6 Iss 2 pp. 22-28.
Mansouri, A. Safari,S. Abbasi,D. Salehi,M. (1387) Application of path analysis model in detecting effective factors on job satisfaction. Case study: Islamic republic of Iran customs. Journal of management culture. Year 6. Num.17.
Manouchehri,N. Hosseini,S. (1384). EFQM Excellence model, from idea to practice, 8th edition.
Okland, J. & Tanner, S. & Gadd, K. (2002). Best practice in business excellence. Total quality management. Vol. 13, No. 8, PP. 1125-1139.
Pakravan, R., & Khoobyari, M. (2012). Investigating the effect of cognitive aspects of empowerment on performance of employees in Pars Khazar Company. Journal of Payame Modiriyat. 2. 45-67.
Reiche,M. Bolboli,S. M.(2015). Introducing a concept for efficient design of EFQM model. The TQM Journal.27. 382-396.
Rezaei,GH. Mardani,A. Amat Senin,A. Yew Wong,K. Sadeghi,L. Najmi,M. (2016) Relationship between culture of excellence and organizational performance in Iranian manufacturing companies. Total Quality Management and Business Excellence.
Safari,H. Abdollahi,B. Ghasemi,R. (2012), Canonical correlation analysis between people criterion and people results criterion in EFQM model. Total Quality Management & Business Excellence, 23:5-6, 541-555 .
Safaie,N. ghanavati nejad,M.(1394) The place of knowledge management in INQA model. First Iran international congress.
Tari (2008). Self-assessment exercises: A comparison between a private sector organization and higher education institutions, Int. J. Production Economics. Vol. 114, pp. 105-118.