سیستم مدیریت زیست محیطی و عملکرد مالی سازمان؛ نقش میانجی مزیت رقابتی و تعدیلگر هزینه تعویض

نوع مقاله: علمی ترویجی

نویسندگان

1 گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند

2 عضو هیئت علمی گروه مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند

چکیده

ﺑﺮ ﻫﻤﮕﺎن ﻣﺒﺮﻫﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎری از ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎی زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻨﺎﺑﻊ و آﻟﻮدﮔﻲ‌ﻫﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‌ﻫﺎی ﻏﻴﺮﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂزﻳﺴﺖ هستند. از اﻳﻦ‌رو آﮔﺎه‌ﺳﺎزی و آﻣﻮزش آﺣﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‌رﻳﺰان، ﻣﺪﻳﺮان و ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺰاران در ﺟﻬﺖ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ارزش و اﻫﻤﻴﺖ ﺣﻔﻆ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ﺑﺮای اداﻣﻪ ﺣﻴﺎت ﺑﺸﺮی اﻣﺮی ﻣﻬﻢ اﺳﺖ‌. آﻣﻮزش ﻣﺪﻳﺮان ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻫﺪف ﻧﺒﻮده ﺑﻠﻜﻪ اﺑﺰاری ﻛﻠﻴﺪی و راﻫﺒﺮدی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ زﻣﻴﻨﻪ‌ﺳﺎزی ﺗﻐﻴﻴﺮ در داﻧﺶ و ﻧﮕﺮش آن‌ ها ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﺛﺎر و ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎی ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت آن‌ها ﺑﺮ روی ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ و ﺗﺤﻘﻖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار ﻣﻲ‌ﺑﺎﺷﺪ. هدف پژوهش حاضر« بررسی تأثیر سیستم مدیریت زیست محیطی بر عملکرد مالی شرکت با در نظر گرفتن نقش میانجی متغیر مزیت رقابتی و تعدیلگر متغیر هزینه تعویض » می‌باشد.‌ روش پژوهش از نظر هدف،‌ کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها، ‌توصیفی-پیمایشی است.‌ جامعه آماری در این پژوهش مدیران، معاونین و کارشناسان مالی شرکت می‌باشند. ‌‌ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش پرسشنامه است. روایی پرسشنامه‌ها محتوایی که با استفاده از نظرات افراد خبره و اساتید صاحب نظر در علم مدیریت استفاده شد و پایایی پرسشنامه ها با استفاده ازآلفای کرونباخ و ضریب پایایی مرکب به ترتیب مورد تأیید قرار گرفته‌است.‌ داده‌ها توسط نرم افزارهای SPSS و Smart PLS مورد تجزیه و تحلیل قرار‌گرفت. از آزمون همبستگی و رگرسیون برای آزمون فرضیه‌ها و آزمون کولموگروف- اسمیرنوف جهت تشخیص نرمال بودن داده‌ها استفاده شده است و براساس نتایج به دست آمده تمامی فرضیه های موجود در پژوهش تأیید گردیدند.

کلیدواژه‌ها


[1] آشنایی با سیستم مدیریت زیست محیطی و نظام مدیریت HSE (1387)، سازمان حفاظت محیط زیست، معاونت آموزش و پژوهش، دفتر مشارکت و آموزش همگانی،طرح مدیران سبزاندیش، شماره8.

[2] احمدی، علی اکبر (1389)، روش تحقیق در مدیریت، انتشارات دانشگاه پیام نور، چاپ اول.

[3] بارو، کریستوفر جی، مهرداد اندرودی(1380)، اصول و روش‌های مدیریت زیست محیطی، نشر کنگره.

[4] بازرگان، عباس، زهره سرمد، الهه حجازی(1395)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری،نشر آگه.

[5] بنی مهد، بهمن، قدرت اله طالب نیا، حسین ازوجی (1388)" ﺑﺮرﺳﯽ راﺑﻄﻪ ی بین ﻋﻤﻠﮑﺮد زیست محیطی و  ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺎﻟﯽ".

[6] سیستم های مدیریت زیست محیطی ـ  ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ رﻫﻨﻤﻮد اﺳﺘﻔﺎده(1377)، ایران/ایزو 14001.

[7] شهیدی، محمد حسن و فرشادگهر، ناصر (1375)، روش تحقیق و ماخذشناسی در علوم اجتماعی، تهران، انتشارات دانشکده اقتصاد.

[8] مدیریت زیست محیطی _ ارزیاﺑﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد  زیست محیطی _ راﻫﻨﻤﺎیی‌ﻫﺎچاپ اول 1387،ﻣﺆﺳﺴﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ایزان و تحقیقات صنعتی.

[9] میرزایی،غلامرضا(1380)"حسابداری وحسابرسی محیط‌زیست"، ماهنامه حسابدار، سال چهاردهم، شماره 143.

[10] Baker, W. E., Sinkula, J. M. (2005), Environmental marketing strategy and firm performance: Effects on new product performance and market share, Journal of the Academy of Marketing Science, 33(4), 461-475.

[11] Barroso, C., Picón, A.(2012), Multi-dimensional analysis of perceived switching costs, Ind. Mark. Manag. 41, 531–543.

[12] Bitner, M.J., Hubbert, A.R. (1994), Encounter satisfaction versus overall satisfaction versus quality, in Rust, R.T. and Oliver, R.L. (Eds), Service Quality: New  Directions in Theory and Practice, Sage Publications, Thousand Oaks, CA, pp. 72-.49

[13] Caruna, A.(2004), The impact of switching costs on customer loyalty: a study among corporate customers of mobile telephony, J. Target. Meas. Anal. Mark. 12(3), 256–268

[14] Chan, R. Y. K., He, H., Chan, H. K., Wang, W. Y. C. (2012), Environmental orientation and corporate performance: The mediation mechanism of green supply chain management and moderating effect of competitive intensity Industrial Marketing Management, 41(4), 621-630.

[15] Cohen, D., Can, C., Yong, H.H.A, choong, E.(2006), Customer satisfaction: A study of bank customer retention in New Zealand Commerce Division (Discussion Paper), No 109.

[16] Cohen  Mark ,(1997), Environmental and Financial Performance:Are They Related?,Vanderbilt University.

[17] Cong, R. G., Wei, Y. M. (2010), Potential impact of (CET) carbon emissions trading on China’s power sector: A perspective from different allowance allocation options Energy, 35(9), 3921-3931.

[18] Cong, R. G., Wei, Y. M. (2012), Experimental comparison of impact of auction format on carbon allowance market. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 16(6), 4148-4156.

[19] Curkovic, S., Melnyk, S., Handfield, R.,& Calantone, R.(2000), Investigating the linkage between total quality management and environmentally responsible manufacturing. IEEE Transactions on Engineering Management, 47, 444e464.

[20] Darnall, N., Henriques, I., Sadorsky, P.(2008), Do environmental management systems improve business performance in an international setting? Journal of International Management, 14(4), 364-376.

[21] Dick, A.S., Basu, K.(1994), Customer loyalty: toward an integrated conceptual framework. J. Acad. Mark. Sci. 22 (2), 99–113.

[22] Feng, T., Zhao, G., Su, K. (2014), The fit between environmental management systems and organisational learning orientation. International Journal of Production Research, 52(10), 2901-2914.

[23] Feng T., Cai D. , Wang D, Zhang X.(2016), Environmental management systems and financial performance: The joint effect of switching cost and competitive intensity. Journal of Cleaner Production.

 [24]Fornell, C. and Larcker, D.(1981); Evaluating Structural EquationModeling with Unobserved Variables and Measurement Error; Journal of Marking Research,Vol.18, No.1, pp.39-50.

[25] Fornell, C.(1992), A national customer satisfaction barometer: the Swedish experience. J. Mark. 56, 6–21.

[26] Hulland, j(1999). Use of partial least squres in stratgic management research: areview of four recent studies .stratgic management journal.20-195 .

[27] Jones, M.A, L- Mothersbaugh, D., Beatty, S.E(2002), why Customers stay. Measuring the underlying dimentions of services switching Cost and managing their differential strategic outcomes, Journal of Business research, No 55, P.P 441-450.

[28] Jones, M.A., Mothersbaugh, D.L., Beatty, S.E.(2000), Switching barriers and repurchase intentions in services. J. Retail. 76 (2), 259–274

[29] Jones, M.A., Reynolds, K.E., Mothersbaugh, D.L., Beatty, S.(2007), The positive and negative effects of switching costs on relational outcomes. J. Serv. Res. 9(4), 335–355.

[30] Lam, S.Y., Shankar, V., Erramilli, M.K., Murthy, B.(2004), Customer value, satisfaction, loyalty, and switching costs: an illustration from a business-to-businessservice context. J. Acad. Mark. Sci. 32 (3), 293–311.

[31] Li, j., Song, T.(2007), The Instruments of Information Systems Service Quality Measurement. The Sixth Wuhan International Conference on E-Business.

[32] Lia, Suhong, Ragu-Nathanb, Bhanu, Ragu-Nathanb, T.S. and S. Subba Raob(2004), The impact of supplychain management practices on competitive advantage and organizational performance.

[33] Lo, C. K., Yeung, A. C., Cheng, T. C. E.(2012), The impact of environmental management systems on financial performance in fashion and textiles industries. International Journal of Production Economics, 135(2), 561-567.

[34] Luo, Y. , Liang, L. , Gongbing, Bi.(2012), Input/output indicator selection for DEA efficiency evaluation: An empirical study of Chinese commercial banks. Expert Systems with Applications, 39(1), 1118-1123.

[35] Molina-Azorín, Jose F., Jorge Pereira-Moliner, Juan Jose Tarí, María D. Lopez-Gamero and Eva M. Pertusa-Ortega(2015), The effects of quality and environmental management on competitive advantage: A mixed methods study in the hotel industry.

[36] Nakao Yuriko (2005), Relationship Between Environmental Performance and Financial Performance: An Empirical Analysis of Japaneses Corporations, working Paper ,  Kwansei Gakuin University.

[37] Owen D. , Lehman G.(2000), Social and environmental accounting: trends and directions for the future. Accounting Forum 24(1): 1–4.

[38] Prasad S, Tata J.(2000), Information investment in supply chain management. Logistics Information Management;13(1):33–8.

[39] Rondinelli D. , Vastag G.(2000), The value of ISO 14001 environmental management systems. European Management Journal 18(5): 499–510

[40] Shin H, Collier DA, Wilson DD(2000), Supply management orientation and supplier/buyer performance. Journal of Operations Management;18(3):317–337. 

[41] Sroufe, R.(2003), Effects of environmental management systems on environmental management practices and operations. Production and Operations Management, 12(3), 416-431.

[42] Von Malmborg, F.B.(2002), Environmental management systems , communicative  action and organizational learning. Business Strategy and the Environment, 11(5), 312-323.

[43] Werts, C.E., Linn, R.L., & Joreskog, K., G., (1974). Intra class reliabilityestimates; Testing structural assumptions, educational and psychologicalmeasurement, 34(1), 177.

[44] Zhang Ran & Stem David(2007), Firms Environmental and Financial Performance: An Empirical Study, Working Paper,  Rensselaer Polytechnice Inistitute.