هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی، ارزیابی و اولویت‌بندی معیارهای توسعه مواد و صنایع معدنی با پتانسیل بالا در استان همدان بر پایه مدل زنجیره ارزش پورتر و رویکرد ترکیبی دلفی فازی و تکنیک تصمیم‌گیری چندشاخصه سوارا (تحلیل نسبت ارزیابی وزند‌هی ترجیحی) می‌باشد.
روش‌: روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی؛ از نظر جمع‌آوری داده‌ها، توصیفی- پیمایشی؛ و از نظر تحلیل، کیفی-کمی می‌باشد. جامعه آماری در رابطه با شناسایی معیارهای توسعه مواد و صنایع معدنی با پتانسیل بالا در استان همدان و ارزیابی و اولویت‌بندی آن‌ها شامل 15 نفر از خبرگان، متخصصان و مدیران معادن و سازمان‌های ذیربط به ویژه سازمان صمت همدان در اجرای رویکرد دلفی و 75نفر در اجرای تکنیک سوارا می‌باشند.
یافته‌ها: در بخش اول، معیارهای اولیه مستخرج از مدل زنجیره ارزش پورتر، با استفاده از رویکرد دلفی فازی و از طریق نظرات خبرگان موردارزیابی قرار گرفته و در نهایت، 6 معیار از 7 معیار اولیه به عنوان معیارهای مؤثر و کلیدی نهایی در توسعه مواد و صنایع معدنی شناسایی شدند. در بخش دوم با بکارگیری تکنیک سوارا و نظرات خبرگان مورداشاره، مجددا معیارهای استخراجی در مرحله قبل، ارزیابی شده و وزن نهایی معیارها محاسبه و به ترتیب اهمیت اولویت‌بندی شدند. تحلیل نهایی نشان داد که معیار کلیدی دوم یعنی "زیرساخت‌های مناسب" با بیشترین وزن به عنوان مهم‌ترین عامل، معیار کلیدی چهارم یعنی "بهره‌گیری از تکنولوژی پیشرفته" در اولویت دوم و معیار کلیدی سوم یعنی "بهره‌گیری از منابع انسانی کارا" در رتبه سوم جای گرفته است. نهایتاً آنکه معیار کلیدی ششم یعنی "تأمین مناسب امکانات ضروری" با کمترین وزن به عنوان کم‌اهمیت‌ترین معیار شناسایی شد.
نتیجه‌گیری: در پایان پژوهش، پیشنهادهای کاربردی به منظور تقویت وضعیت معیارها جهت سرمایه‌گذاری در بخش مواد و صنایع معدنی استان ارائه شده است.