تجزیه‌و‌تحلیل توانمندی‌های مؤثر بر موفقیت قابلیت ارتجاعی زنجیره‌ی‌ تأمین با استفاده از رویکرد ترکیبی ISM و ANP (مطالعه‌ی موردی: شرکت سهامی ذوب‌آهن اصفهان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، واحد دهاقان ،دانشگاه آزاد اسلامی ، دهاقان، ایران.

2 کارشناسی ارشد،مهندسی صنایع گرایش مدیریت و بهره وری سیستم ها، واحد دهاقان ،دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان ، ایران.

چکیده

مدیریت زنجیره‌ی تأمین، یک فلسفه‌ی جامع برای اداره‌ی کانال‌های توزیع از عرضه‌کننده تا مصرف‌کننده است. قابلیت ارتجاعی را می‌توان، توانایی زنجیره‌ی تأمین برای واکنش در برابر حوادث غیرمنتظره و حفظ تداوم عملیات شبکه در سطح مطلوب بیان کرد. در این پژوهش، از رویکرد ترکیبی مدل‌سازی ساختاری تفسیری1 و فرایند تحلیل شبکه2، به‌منظور شناسایی، تفسیر و تأیید توانمندی‌های عمده‌ای که بر موفقیت قابلیت ارتجاعی زنجیره‌ی تأمین تأثیر می‌گذارد، استفاده کرد. جهت جمع‌آوری داده‌ها ضمن استفاده از ادبیات این حوزه، با 35 نفر از متخصصان زنجیره‌ی تأمین شرکت ذوب‌آهن جهت ارزیابی و انتخاب توانمندی‌های مؤثر بر موفقیت قابلیت ارتجاعی زنجیره‌ی تأمین مصاحبه و درنهایت 17 عامل شناسایی شد. از پرسش‌نامه برای انجام مقایسات زوجی استفاده ‌ و سپس چارچوبی مبتنی بر ISM جهت شناسایی روابط و تعاملات بین عوامل و روش ANP جهت رتبه‌بندی عوامل طراحی شد. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که توانایی‌های موجودی بیشترین تأثیر را بر موفقیت قابلیت ارتجاعی زنجیره‌ی تأمین دارد، سپس توانایی‌های چابکی و توانایی‌های انعطاف‌پذیری ازلحاظ اهمیت در رتبه‌ی دوم و سوم قرار دارد. توانایی به اشتراک‌گذاری اطلاعات نیز کمترین تأثیر را در موفقیت قابلیت ارتجاعی زنجیره‌ی تأمین دارد.

کلیدواژه‌ها


آذر، ع؛ رجب‌زاده؛ ع. (1393). تصمیم‌گیری کاربردی رویکرد MADM (چاپ ششم). تهران: انتشارات نگاه دانش.
آذر، ع, عابدینی نائینی، ا، (1395). طراحی مدل ترکیبی منبع یابی در زنجیره‌ی‌تأمین با به‌کارگیری فرایند تحلیل شبکه‌ای، ویکور و مدل چندهدفه در محیط فازی مطالعه‌ی موردی: شرکت کابل البرز. مطالعات مدیریت صنعتی، 14(42),1-30.
جعفری، ع، فرقانی، ع ؛ فرقانی، ع. (1390). «ارزیابی عملکرد زنجیره‌ی‌ تأمین به روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (مطالعه‌ی موردی یک شرکت صنایع غذایی)». پژوهش‌‌نامه‌ی بازرگانی 16(61): 21-49.
سلیمانی سه‌دهی، م؛ غفاری‌نسب، ن. (1392). مدیریت زنجیره‌ی‌تأمین (چاپ اول). تهران: مؤسسه‌ی مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.
صفدری رنجبر، م؛ منصور، س؛ اعظمی، آ.(1394). اولویت‌بندی و تحلیل تعامل میان عوامل مؤثر بر موفقیت پروژه‌های توسعه‌ی محصولات جدید از طریق روش‌های ISM و DEMATEL.« مجله‌ی علمی- پژوهشی مدیریت تولید و عملیات 6 (1): 170-149.
فکورثقیه، ا. (2016). «اندازه‌گیری انعطاف‌پذیری زنجیره‌ی ‌تأمین با استفاده از تئوری سیستم‌های خاکستری» پژوهش‌های مدیریت در ایران 19 (4)، 137-117.
فکورثقیه، ا؛ الفت، ل؛ فیضی، ک؛ امیری، م. (1393). «مدلی برای قابلیت ارتجاعی زنجیره‌ی ‌تأمین برای رقابت‌پذیری در شرکت‌های خودروسازی ایران» مجله‌ی علمی- پژوهشی مدیریت تولید و عملیات 5 (1): 164-143.
کزازی، ا؛ فیضی،ک؛ خاتمی، ع؛ اسلامی، س.(1395). «‌ارزیابی انعطاف‌پذیری اجزای زنجیره‌ی تأمین کاشی و سرامیک ایران با رویکرد معادلات ساختاری» دو فصلنامه‌ی علمی-پژوهشی کاوش‌های مدیریت بازرگانی 8 (15): 264-241.
مشرقی، م؛ نهاوندی، ن. (1389). «‌نقش فناوری اطلاعات بر عملکرد زنجیره‌ی ‌تأمین با تأکید بر یکپارچگی و انعطاف‌پذیری (مطالعه‌ی موردی: شرکت‌های قطعه‌سازی خودرو)» اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت و نوآوری شیراز 1-13.
نوجوان، م؛ هاشمی‌فر، م؛ تیموری، ا. (1393). «اندازه‌گیری انعطاف‌پذیری زنجیره‌ی تأمین با استفاده از مدل ترکیبی AHP و TOPSIS فازی (مطالعه‌ی موردی: صنعت پوشاک)». نشریه مهندسی صنایع؛ 48: 10-1.
بهشتی‌نیا، ا؛ نعمتی، و. (1397). ترکیب روش‌های فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی و تاپسیس فازی برای انتخاب تأمین‌کنندگان (مطالعه موردی: شرکت تبلیغاتی). مدل‌سازی در مهندسی, 15(48): 217-229.‎

Ali, A., Mahfouz, A., & Arisha, A. (2017).” Analysing supply chain resilience: Integrating the constructs in a concept mapping framework via a systematic literature review” Supply Chain Management: An International Journal, 22(1): 16-39.‏
Ates, A., & Bititci, U.(2011). “Change process: A key enabler for building resilient SMEs”. International Journal of Production Research, 49(18): 5601-5618.‏
Blackhurst, J., Dunn, K. S., & Craighead, C. W. (2011). “An empirically derived framework of global supply resiliency.” Journal of Business Logistics, 32(4): 374-391.‏
Brandon-Jones, E., Squire, B., Autry, C. W., & Petersen, K. J. (2014). “A contingent resource-based perspective of supply chain resilience and robustness.”Journal of Supply Chain Management, 50(3): 55-73.‏
Chou, D. C., Tan, X., & Yen, D. C. (2004). “Web technology and supply chain management.” Information management & computer security, 12(4): 338-349.
Glickman, T. S., & White, S. C. (2006). “Security, visibility and resilience: The keys to mitigating supply chain vulnerabilities.”International Journal of Logistics Systems and Management, 2(2): 107-119.
Gölcük, İ., & Baykasoğlu, A. (2016). An analysis of DEMATEL approaches for criteria interaction handling within ANP. Expert Systems with Applications, 46, 346-366.‏
Farooque, M., Zhang, A., & Liu, Y. (2019). Barriers to circular food supply chains in China. Supply Chain Management: An International Journal.
Jüttner, U., & Maklan, S. (2011). “Supply chain resilience in the global financial crisis: An empirical study”. Supply Chain Management: An International Journal 16(4): 246-259.‏
Kristianto, Y., Helo, P., Jiao, J. R., & Sandhu, M. (2012).” Adaptive fuzzy vendor managed inventory control for mitigating the Bullwhip effect in supply chains.” European Journal of Operational Research 216(2): 346-355.‏
Liu, C. L., Shang, K. C., Lirn, T. C., Lai, K. H., & Lun, Y. V. (2018). “Supply chain resilience, firm performance, and management policies in the liner shipping industry”. Transportation Research Part A: Policy and Practice 110: 202-219.‏
Pettit, T. J., Fiksel, J., & Croxton, K. L. (2010).” Ensuring supply chain resilience: Development of a conceptual framework.” Journal of Business Logistics 31(1): 1-21.‏
Ponomarov, S. Y., & Holcomb, M. C. (2009). “Understanding the concept of supply chain resilience.” The International Journal of Logistics Management 20(1): 124-143.‏
Rajesh, R. (2016). “Forecasting supply chain resilience performance using grey prediction.” Electronic Commerce Research and Applications, 20: 42-58.‏
Rice, J. B., & Caniato, F. 2003. “Building a secure and resilient supply network.” Supply Chain Management Review, 7(5): 22-30.
Sheffi, Y. (2005).”The resilient enterprise: Overcoming vulnerability for competitive advantage.” MIT Press Books: 42-65.‏
Vivek, P., & Kumar, J. S. (2019). Analysis of Green Supply Chain Management Enablers in FMCG Sector Using Integrated ISM and MICMAC Approach. In Advances in Industrial and Production Engineering (69-75). Springer, Singapore.